علوم غریبه | شناخت سحر، جفر، رمل و احضار اجنه

واژه علوم غریبه چتری است بر چند دانش کهن که هر کدام زبان و ابزار خود را دارند. این کتاب می‌کوشد در قالبی مقدماتی، نقشه‌ای کلی از این سرزمین‌ها به دست دهد تا خواننده بداند هر شاخه چه می‌گوید و از کجا باید آغاز کند.

از سحر و طلسم تا جفر، رمل، تنجیم و احضار اجنه، همه در نه فصل معرفی می‌شوند. برای هر بخش روشن می‌شود که در کتاب به چه چیزی پرداخته شده و مخاطب چه انتظاری می‌تواند داشته باشد.

لحن توصیفی است و هیچ‌کجا وعده‌ای درباره نتیجه داده نمی‌شود. خواننده با گزارش منابع روبه‌رو می‌شود و می‌تواند مرزهای هر دانش را از نزدیک ببیند.

علوم غریبه نامی است که در سنت مکتوب بر مجموعه‌ای از دانش‌های به‌ظاهر پراکنده گذاشته شده است. آنچه این دانش‌ها را زیر یک نام گرد می‌آورد، نه موضوع یکسان، بلکه روش مشترک آن‌ها در نگاه نمادین به حرف، عدد و شکل است.

چتر مشترک این دانش‌ها

در این کتاب، شاخه‌های علوم غریبه یک‌به‌یک از هم جدا و سپس با یکدیگر سنجیده می‌شوند. این کار به خواننده کمک می‌کند مرزهای هر دانش را ببیند و آن‌ها را با هم اشتباه نگیرد.

• علم حروف و جفر در ارتباط با واژه و عدد
• علم رمل و تقسیط در ارتباط با شکل و خانه
• سحر و طلسم در ارتباط با عمل و باور
• مباحث احضار و علوم ارواح

سرآغاز و تاریخچه

تعریف و مفهوم علوم غریبه با تاریخچه آن در تمدن‌های باستانی گره خورده است. جایگاه این دانش‌ها در فرهنگ و تمدن اسلامی نیز بخشی از همین مقدمه را می‌سازد.

هریک از این دانش‌ها در طول تاریخ کاربردها و منتقدان خود را داشته است. کتاب این زمینه را نیز در قالب گزارش بازتاب می‌دهد تا خواننده تصویری متوازن به دست آورد.

نه سرفصل واقعی کتاب، نقشه‌ای روشن از دامنه مطالب به دست می‌دهد:

• کلیات و مقدمات علوم غریبه
• علم جفر
• علم رمل
• علم تنجیم
• سحر و طلسم
• اجنه و احضار
• فال و طالع‌بینی
• ادعیه و تعویذات مجرب
• جداول و منابع

همین چیدمان از مفاهیم پایه آغاز می‌شود و به سوی مباحث پرجزئیات پیش می‌رود. خواننده می‌تواند پیوسته پیش برود یا بر پایه نیاز، سراغ فصلی مشخص برود.

ترتیب منطقی فصل‌ها

پس از کلیات، شاخه‌های حروفی و شکل‌محور می‌آیند. سپس نوبت تنجیم و نجوم می‌رسد. سحر، احضار و تعویذات در ادامه جای می‌گیرند و فصل پایانی به جداول و منابع اختصاص دارد.

درون فصل‌ها، موضوع‌ها ریز و مستقل دسته‌بندی شده‌اند. نمونه‌ای از موضوعات واقعی علوم غریبه در این متن چنین است:

• علوم احکام نجوم: تنجیم، احکام کواکب و طالع‌بینی
• علوم عملی: کیمیا، طلسمات، تعویذات و تسخیرات
• علوم ارتباطی: احضار اجنه، تسخیر جن و انس و رمل‌خوانی
• علوم پیشگویی: فال، عیافت، کهانت و عرافت
• تنجیم ثوابت و بررسی تأثیر ستارگان ثابت
• تنجیم عام و پیش‌بینی وقایع کلی
• تنجیم خاص و پیش‌بینی امور فردی
• طالع‌بینی و استخراج طالع تولد

در کنار این‌ها، انواع طلسم نیز جداگانه فهرست شده است:

• طلسم جلب و جذب برای خواسته‌ها
• طلسم محبت برای ایجاد دوستی و علاقه
• طلسم تسخیر برای تحت اختیار درآوردن اراده
• طلسم موفقیت برای امور دنیوی
• طلسم حفاظت برای دفع چشم‌زخم و بلایا
• طلسم ثروت برای جلب رزق و روزی

مرور همین فهرست نشان می‌دهد دامنه علوم غریبه در این متن تا چه اندازه گسترده است.

در کنار فهرست بالا، متن به نکات مهم در کاربرد هر مورد نیز اشاره می‌کند. این مجموعه علوم غریبه را تنها فهرست نمی‌کند؛ شیوه چیدمان و نسبت هر بخش با دیگری هم توضیح داده می‌شود.

واژه سحر در متون کهن معانی گوناگونی دارد و بسته به زمینه، به چیزهای متفاوتی اشاره می‌کند. کتاب برای رفع این ابهام، تقسیم‌بندی‌های رایج در منابع را نقل و هر قسم را جداگانه توضیح می‌دهد.

در این بخش، تنها به توصیف آنچه در متون آمده بسنده شده و از داوری درباره درستی یا نادرستی سخن نمی‌رود. خواننده می‌بیند هر منبع، چگونه سحر را دسته‌بندی کرده است.

طلسم‌ها و اقسام آن

طلسمات نیز در همین فصل جای گرفته‌اند. در همین فصل، علوم غریبه به انواع طلسم می‌رسد و برای هر دسته، کاربرد نقل‌شده در منابع آورده می‌شود. کتاب درباره واقعی بودن این کاربردها داوری نمی‌کند و تنها گزارش می‌دهد.

مرز سحر و باور

مرز میان سحر و باور در متون همیشه روشن نبوده است. بخشی از بحث کتاب به همین ابهام می‌پردازد و نشان می‌دهد چگونه یک مفهوم در دوره‌های مختلف تغییر کرده است.

جفر یکی از جذاب‌ترین شاخه‌های این حوزه است و بر پایه حروف و اعداد بنا شده. پیش از هر چیز، مبانی این دانش توضیح داده می‌شود تا خواننده با منطق درونی علوم غریبه در این شاخه آشنا شود.

ارزش عددی حروف

بخش علم حروف به نسبت میان واژه و عدد می‌پردازد و جدول‌های حروفی را معرفی می‌کند. سپس کاربرد این جدول‌ها در تحلیل عبارت‌ها با نمونه‌هایی نشان داده می‌شود.

رمل و تقسیط

رمل دانشی است که در آن، از ترکیب شکل‌های ساده، خانه‌هایی ساخته می‌شود و بر پایه آن‌ها خوانشی از موضوع به دست می‌آید. اصول اولیه این علم با تصویر و جدول توضیح داده می‌شود و مباحث تقسیط در همین بخش جای می‌گیرد.

جدول‌های رمل و نسبت آن‌ها با شکل‌های پایه، در همین فصل با مثال توضیح داده می‌شوند تا خواننده مسیر ساخت یک شکل تا خانه نهایی را ببیند.

نمونه‌های آموزشی

هدف این بخش، آموزش گام‌به‌گام است، نه ارائه دستور شخصی. هر مبحث با یک مثال ساده بسته می‌شود و خواننده می‌تواند پیگیری را ادامه دهد.

فصلی از کتاب به تنجیم و احکام نجوم اختصاص دارد. علوم غریبه در اینجا با ستارگان گره می‌خورد و سنجش تأثیر کواکب بر امور، محور بحث می‌شود.

• تنجیم عام و پیش‌بینی وقایع کلی و اجتماعی
• تنجیم خاص و پیش‌بینی امور فردی
• تنجیم ثوابت و بررسی تأثیر ستارگان ثابت
• طالع‌بینی و استخراج طالع تولد و تفسیر آن

فال و پیشگویی

فال و طالع‌بینی فصل دیگری را می‌سازد. در کنار آن، مباحث پیشگویی مانند عیافت و کهانت و عرافت هم گزارش می‌شوند؛ هر یک با تعریف و نمونه‌هایی که در منابع آمده است.

شمار برج‌های دوازده‌گانه و نسبت آن‌ها با ساعات، در این فصل بر پایه منابع توضیح داده می‌شود.

احضار یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های علوم غریبه است و کتاب آن را با فاصله و بی‌طرفی معرفی می‌کند. دیدگاه‌های موجود در متون، در همین فصل نقل و دسته‌بندی می‌شوند.

به تفاوت میان احضار جن و احضار روح نیز اشاره شده و برای هرکدام، نمونه‌های نقل‌شده در منابع آورده شده است. خواننده در پایان این فصل، فهرستی از مفاهیم رایج مانند موکل و انواع نسبت‌های مطرح‌شده را در اختیار دارد.

ادعیه و تعویذات مجرب

فصلی جدا به ادعیه و تعویذات مجرب اختصاص دارد. متن این موارد را در قالب گزارش پیش می‌برد و بر جنبه آگاهی‌بخش آن تأکید می‌کند، نه بر وعده نتیجه.

در پایان فصل، فهرستی از مفاهیم رایج مانند موکل و انواع نسبت‌های مطرح‌شده در متون فراهم می‌آید تا مراجعه دوباره آسان باشد.

متن درباره صحت روایت‌ها داوری نمی‌کند و تنها گزارش می‌دهد؛ همین احتیاط، لحن کتاب را پژوهشی نگه می‌دارد.

این اثر برای تازه‌کارهایی نوشته شده که می‌خواهند نقشه‌ای کلی از علوم غریبه به دست آورند. چیدمان مقدماتی مطالب، ورود به بحث را آسان می‌کند.

• علاقه‌مندان به شناخت مقدماتی این دانش‌ها
• پژوهشگران تاریخ اندیشه و متون کهن
• خوانندگانی که می‌خواهند شاخه‌ها را از هم تفکیک کنند

نیاز به دانش پیشینی جدی نیست؛ بخش اصطلاح‌شناسی در آغاز، خواننده را با واژگان کلیدی آشنا می‌کند. برای پژوهش عمیق‌تر، منابع تخصصی‌تری لازم است.

خواننده علاقه‌مند به علوم غریبه، در پایان مطالعه تصویری کلی از شاخه‌ها به دست می‌آورد و می‌تواند مسیر تخصصی خود را انتخاب کند.

از فصل کلیات آغاز کنید تا مرزهای هر دانش روشن شود. سپس به سراغ شاخه‌های حروفی و شکل‌محور بروید و در پایان مباحث احضار را بخوانید.

• نخست اصطلاح‌شناسی و مفاهیم پایه
• سپس شاخه‌های حروفی و شکل‌محور
• در پایان مباحث مربوط به احضار

یادداشت‌برداری از شاخه‌ها

رعایت این ترتیب باعث می‌شود خواننده بدون سرگردانی، پیوستگی میان فصل‌ها را حفظ کند. یادداشت‌برداری از تفاوت شاخه‌های علوم غریبه به شما کمک می‌کند تصویر منسجم‌تری بسازید.

این ترتیب، بهره‌گیری از متن را سامان می‌دهد و پیگیری علوم غریبه را برای تازه‌کار آسان‌تر می‌کند.

عکسی که در این مدخل آمده، از میان فصل‌های کتاب گزینش شده تا هم متن توضیحی و هم جدول‌های رمل در آن دیده شود. با نگاه به این تصویر، سبک صفحه‌آرایی و پراکندگی مثال‌ها روشن می‌شود.

چون کتاب آموزشی است، دیدن نمونه‌ای از چیدمان جدول‌ها و کادرهای توضیحی می‌تواند پیش از خرید، انتظار درستی از فرم متن بسازد.

چیدمان جدول‌ها و کادرهای توضیحی، مطالعه آموزشی را آسان‌تر می‌کند. مقایسه این نمونه با نسخه‌های دیگر، تصمیم‌گیری پیش از تهیه را ساده می‌سازد.